Karıncanın Hakkı

Karıncanın Hakkı

Kanuni Sultan Süleyman, devlet işlerinden arta kalan vakitte Topkapı Sarayının bahçesinde ağaç yetiştirmekle meşgul olurdu. Bir gün yetiştirdiği meyve ağaçlarını karıncaların sardığını gördü. Ağaçlara zarar veren karıncaların itlaf edilmesini ve karıncaların bürüdüğü ağacın kesilip kesilmemesi  hususunu bir tezkîre ile Şeyhülislâm Ebussuud Efendi’ye sordu. Hemde öyle şairâne bir dil ile sordu ki;

“Dırahta ger ziyan etse karınca,
Günâhı var mıdır ânı kırınca?

(Eğer karınca ağaca zarar veriyor, onu kurutuyorsa, karıncayı yok etmenin bir günahı var mıdır?)

Ebussuud Efendi, zamanın şeyhülislâmıdır. Kanuni’ye hoş görünmek için; “Karıncanın ölmesinden ne olur padişahım”, diyebilirdi. Fakat o, ince bir nükteyle bakın ne diyor. Bu da sanatkâr bir padişaha sıradan bir cevap değildir:

“Yarın Hakk’ın dîvânına varınca,
Süleyman’dan hakkın alır karınca.”
Yine karınca ile Hz. Süleyman arasında geçen bir hadise var ki insanlar için ibretlerle dolu mesaj içermektedir.

***

Yine karınca ile ilgili yaşadığım ibretlik bir olayı aktarıp okuyucularıma veda edeceğim.

İkamet ettiğim evin bahçesinde meyve ağaçları vardı. Şeftali ağacının yaprakları buruşuyor, halk diliyle zenk oluyordu. Baktım başında bir sürü küçük karınca dolaşıyor. Fazla zarar vermemek adına karıncalar uyanmadan sabah erkenden şeftali ağacının ulun’una (gövdesine) yapışkan vari bir losyon sürdüm, gelen karıncalar ağacın başına çıkamasın geri dönsünler istedim. Bende sabah beklemeye başladım. Birkaç karınca geldi yapışkan maddeye takıldı. Arkadan gelenler, geri dönüp gittiler. Bir müddet sonra ağızlarında toprak parçasıyla gelip o toprak parçalarını losyonun üzerine koyarak, adeta kendilerine yol yapıp ağaca tırmanmaya başladılar. Ben hayretler içinde kaldım ve şu dizeler dilimden dökülüverdi.

Karşılaştım selamlaştı,
Engel yaptım onu aştı,
Aklım durdu fikrim şaştı,
Hayran oldum karıncaya.

Gece demez, gündüz demez,
Çok çalışır çok da yemez,
Yılmak nedir hele bilmez,
Hayran oldum karıncaya.

Yaratana kul olayım,
Bunda bir çok sır bulayım,
Manasını hep sorayım,
Hayran oldum karıncaya.

bir yorum bırakın